چگونگىِ بازگشت جاهليت در لباس اسلام و چگونگىِ از دست رفتن سعادت مسلمانان و سپردن كارى به اين عظمت به دست نااهل و گرفتارى در فتنه‌اى بزرگ است . در معرفى پسر عموى بزرگوارش چنين مىفرمايد : هرگاه آتشى از جنگ را برمىافروختند خدا آن را خاموش مىساخت . اگر شيطان صفت‌ها شاخى بلند مىكردند يا از ناحيهء مشركان دهانى باز مىشد و برادرش را در پيش رو مىانداخت و وى تا گوش دشمن را نمىماليد و شعلهء آتش را با شمشير آب دارش خاموش نمىكرد برنمىگشت . در برادرى با رسول اكرم صلى الله عليه و آله رنج‌پذير ؛ در امر خدا كوشا ؛ نزديك به رسول الله ؛ سرورى از اولياى خدا و آماده براى دفاع بود . اما شما در فراخناى زندگى در كمال آرامش دنبال خوش گذرانى بوديد و در انتظار شكست ما ، جوياى اخبار بوديد و از جنگ عقب‌نشينى مىكرديد . هم‌چنين اين موضوع بسيار روشن را مىتوان از گفت‌وگويش با زنان مهاجر و انصار - كه به عيادتش آمده بودند - استنباط كرد كه در جاى خود به تفصيل بيان خواهد شد .